Kredyt hipoteczny jest produktem finansowym oferowanym przez banki. Dzięki niemu można sfinansować zakup nieruchomości (w tym działki) albo budowę. Zabezpieczeniem spłaty tego rodzaju kredytu jest hipoteka. Kredyt hipoteczny bardzo często określa się też jako kredyt mieszkaniowy, ponieważ zdecydowana większość jest zaciągana na zakup mieszkania (domu).

Jak wspomniano, zabezpieczeniem kredytu mieszkaniowego jest dla banku hipoteka. W sensie prawnym hipotek to ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości. Prawo to ustanawia się między dłużnikiem (podmiotem zaciągającym kredyt hipoteczny) a wierzycielem (czyli bankiem) poprzez wpis do księgi wieczystej, czyli urzędowego rejestru nieruchomości określającego ich stan prawny.

Wpis do księgi wieczystej, którą prowadzi sąd rejonowy właściwy dla lokalizacji nieruchomości, dokonywany jest na wniosek jednej ze stron. Brak umieszczenia danego mieszkania, budynku, obiektu w rejestrze jest formalną przeszkodzą przyznania kredytu.

Na mocy wpisu bank czy inny wierzyciel może dochodzić należności właśnie z tej nieruchomości (najczęściej przechodzi ona na jego własność). Wierzyciel finansujący zakup ma pierwszeństwo przed innymi wierzycielami podmiotu spłacającego kredyt hipoteczny.

W ten sposób bank zajmuje mieszkanie. Wynajem jest wówczas niemożliwy (niekiedy lokal służy jako mieszkanie służbowe, ale najczęściej jest sprzedawane na rynku wtórnym).